Posted in Makala

Utunzaji wa fasihi kidigitali ni amali kwa kizazi kijacho

FASIHI ni njia moja ya kuendeleza utamaduni wa jamii ambao pia ni ujumla wa maisha ya jamii hiyo. Kupitia kwa fasihi, jamii huweza kuhifadhi na kuendeleza mila, desturi, miiko, itikadi au hata falsafa yake. Fasihi hutumiwa kutoa mafunzo mema, maarifa na hekima miongoni mwa wanajamii. Fasihi ambayo pia hufunzwa shuleni, inaweza kutumiwa kujenga hulka nzuri miongoni mwa wanafunzi. Kenya ni nchi iliyobarikiwa kuwa na jamii nyingi, na kwa hivyo kuna dafina kubwa ya fasihi iliyosheheni katika jamii hizo. Je, fasihi hii hutumiwa kikamilifu kuwaelekeza, kuwafunza, kuwakosoa au kuwaelimisha watoto wetu kama ilivyokuwa zamani? Jibu ni la, hasha. Sababu za sisi…

Soma zaidi..
Posted in Makala

Historia ya mtunzi mashuhuri Euphrase Kezilahabi

Euphrase Kezilahabi amezaliwa mkoa wa Mwanza. Amezaliwa 13 Aprili 1944 katika kijiji cha Namagondo kisiwani Ukerewe. Euphrase Kezilahabi ni mwandishi kutoka nchini Tanzania. Euphrase kezilahabi Lugha yake ya kwanza ni Kikerewe lakini huandika hasa kwa Kiswahili ambacho amekipanua kwa kutumia mitindo ya lugha yake ya asili. Baba yake anafahamika kwa jina la Vincent Tilibuzya. Baba yake Euphrase Kezilahabi alikuwa msimamizi wa kijiji. Euphrase Kezilahabi alikuwa na ndugu 10 yaani wavulana 5 na wasichana 5. Alisoma katika shule ya msingi Nakasayenge. Tangu 1957 alisoma Seminari ya kikatoliki ya Nyegezi aliyomaliza mwaka 1966. Mwaka1967 alijiandikisha Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, akasoma…

Soma zaidi..
Posted in Makala

Historia ya Dkt. Muhammed Seif Khatib

Umbuji ni kijiji kilichopo pembezoni mwa Wilaya ya Kati, Muhammed Seif Khatib walizaliwa  tarehe 10 Mei, 1952, majira ya vuli. Kiuzawa, ubabani anatoka kwenye ukoo wenye asili ya kusini ya Makunduchi na Jambiani. Ndoa ya baba mzazi Seif Khatib na mama mzazi Tatu Kombo ilibarikiwa watoto wanne, wanawake wawili na wanaume wawili; Sijamini, Ali, Muhammed (marehemu) na kitindamimba Maimuna (marehemu). Bwana Seif alioa mke mwengine na kubarikiwa mtoto mwanamke aitwaye Rukia (marehemu). Mwandishi huyu ingawa alizaliwa kijijini lakini makuzi yake yalifinyangwa mjini. Alipata elimu yake ya Madrasa katika chuo cha bibi Mwanzena na baadaye kidogo Msikiti Barza. Elimu ya msingi…

Soma zaidi..
Posted in Makala

Historia ya mtunzi wa ushairi Haji Gora Haji

Haji Gora alizaliwa mwaka 1933 katika Kisiwa cha kale cha kihistoria cha Tumbatu kilichopo Kaskazini ya Unguja. Mwana kindakindaki huyu wa Tumbatu anatoka katika ukoo wa hali duni ya kimaisha watoto sita kwa upande wa mama mmoja na baba mmoja. Anao ndugu wanne wa mama mmoja na baba mbalimbali. Amepata elimu ya madrasa mjini Unguja kwa bibi Mwanadarini katika mtaa wa Vuga. Alimaliza elimu ya Qur’an katika madrasa ya Maalim Ibrahim Juma Ngwali Kisiwani Tumbatu. Mazingira ya kisiwa cha Tumbatu ni ya shughuli za uvuvi na utwesi wa majahazi ya kusafiria. Mapema ya alfajiri ya maisha yake katika umri wa…

Soma zaidi..
Posted in Makala

Historia ya mwandishi Shafi Adamu Shafi

Ijue historia ya mwandishi nguli wa riwaya za Kiswahili na zilizotafsiriwa kwa lugha za ughaibuni za Kirusi, Kijerumani na Kifaransa ni huyu anayejulikana kwa jina la Shafi wakati wazazi wake walimwita kwa jina la Adam. Tarehe 21 Juni mwaka 1940 ndiyo siku aliyokuja duniani. Uzawa wao wamezaliwa watoto tisa nao ni Saad Shafi, Rukia Shafi, Arafa Shafi (Marehemu), Adam Shafi, Mohammed Shafi, Salma Shafi (Marehemu), Ali Shafi, Zawadi Shafi, na Fatma Shafi. Adam amepitia madrasa na kusoma Kur’ an kabla kupelekwa shule. Kwa Zanzibar katika utoto na ujana wa Adam, elimu ya juu na taaluma ya heshima ilikuwa ni kusomea…

Soma zaidi..
Posted in Makala

Taasisi ya AU inavyopambana kukuza lugha za Kiafrika

Na Pelagia Daniel Katibu Mtendaji wa ACALAN, Dk Lang Fafa Dampha, hivi karibuni amekutana na Waziri wa Elimu ya Msingi wa  Kameruni, Profesa Laurent Serge Etoundi Ngoa, 13 Septemba, 2022. Majadiliano ya viongozi hao yalihusu uteuzi wa muundo wa kitaifa kutumika kama taasisi ya kitaifa ya Chuo cha Lugha cha Kiafrika nchini Kameruni; maendeleo ya sera ya lugha ya taifa, makubaliano  ya Utekelezaji ya Dar es Salaam (Assembly Decision) – Kiswahili kama lugha ya kazi ya AU na Lugha ya Mawasiliano mapana Barani Afrika, wiki ya Lugha za Kiafrika, 24 – 30 Januari na lugha za Kiafrika katika mfumo wa…

Soma zaidi..