Posted in Makala

Kiswahili kinaweza kuwa mpatanishi bora wa amani Afrika

Amani Njoka, Swahili Hub Kifupi: Tayari Kiswahili ni lugha rasmi katika nchi za Umoja wa Afrika (AU) na Jumuiya ya Maendeleo ya Nchi za Kusini mwa Jangwa la Sahara (SADC). Hii ni hatua kubwa kwani watu wa ukanda huo watajifunza Kiswahili na hivyo kuenea. Historia ya lugha ya Kiswahili ni ndefu na pana sana. Historia hiyo inaanzia tangu enzi za ukoloni mpaka Tanzania ilipopata uhuru 1961. Mwaka 1964 Kiswahili kilikubaliwa na bunge uwa kitumike katika shughulia rasmi. Lugha ilifuatiwa na matumizi makubwa katika shughuli za kisiasa kuanzia 1967 wakati wa azimio la Arusha. Mpaka sasa Kiswahili kimetumika na kuwa mhimili…

Soma zaidi..
Posted in Makala

Kongole Bunge la Kenya, sasa Kanuni za Bunge ni kwa Kiswahili

Amani Njoka, Swahili Hub Jana Jumatano tarehe 30 Mwezi Oktoba ndio siku ambayo Bunge la Kenya liliidhinisha rasmi matumizi ya lugha ya Kiswahili katika kanuni za Bunge hilo. Baada ya kuidhinisha, tukio lililofuata ilikuwa ni kuzindua rasmi matumizi ya kanuni hizo na mtu pekee aliyepewa jukumu hilo alikuwa Spika wa Bunge la Jamhuri la Muungano wa Tanzania. Leo Alhamisi tarehe 31 Oktoba kumefanyika tukio la kihistoria katika viunga vya Bunge la Kenya baada ya shughuli ya uzinduzi wa matumizi ya kanuni za Bunge la Kenya kwa Kiswahili tukio lililofanywa na Spika wa Bunge la Tanzania. Hili ni tukio la kipekee…

Soma zaidi..
Posted in Makala

KAULI YA MATUNDURA: Yakini, mikondo ya makuzi ya kamusi za Kiswahili Afrika Mashariki inatia moyo

Amani Njoka-Swahili Hub Mtayarishaji: BITUGI MATUNDURA WAKATI wowote kuanzia sasa, toleo la 3 la Kamusi ya Karne ya 21 (Longhorn Publishers ) litatoka kwenye matbaa. Nilikuwa mmoja wa wahariri waliotwikwa jukumu la kushiriki katika mchakato wa kuandaa toleo la kwanza la kamusi hiyo iliyotolewa kwa mara ya kwanza mnamo 2010. Aidha hivi majuzi nilipata fursa nyingine ya kuipitia kamusi hiyo na kushuhudia jinsi ilivyokua na itaendelea kukua kadri miaka inavyosonga. Kwenye ripoti yangu kuhusu kamusi hii, nilitanguliza shukrani zangu kwa kampuni ya Longhorn Publishers PLC kwa kunipa fursa ya kuipitia Kamusi ya Karne ya 21 (Toleo la 3). Kuna historia…

Soma zaidi..
Posted in Makala

Uundaji wa maneno ya Kiswahili

Amani Njoka-Swahili Hub Lugha ya Kiswahili kama lugha nyingine duniani hupitia michato fulani mpaka sauti fulani zitokee kisha hizo sauti zikaunganishwa na kuwa maneno na baadaye lugha. Hata hivyo leo hivyo katika ukurasa huu hatutaangazia michakato ya uungaji wa sauti bali tutaangalia uundaji wa maneno ya lugha ya Kiswahili. Uundaji wa maneno ni moja ya mada zilizopo katika mtaala wa somo la Kiswahili kidato cha nne na hivyo kuwa moja ya mada yenye maswali hasa kipengele cha maswali ya insha. Uundaji wa maneno, ni utaratibu wa kutengeneza maneno mapya ambayo hayapo katika lugha. Uundaji huu hutegemea michakato tofautitofauti aidha kwa…

Soma zaidi..
Posted in Makala

Wasanii waliowahi kukitumia Kiswahili na kujipatia mashabiki na umaarufu Afrika Mashariki

Amani Njoka- Swahili Hub Mpenzi msoamaji wa wavuti yetu ya Swahili Hub, hivi karibuni duniani imegutuka kuhusu lugha ya Kiswahili. Karibu kila pembe ya ulimwengu, kila nchi inatamani kujifunza ni Kiswahili. Sio jambo la kushangaza kwa kuwa lugha hii adhimu imeanza kuota mizizi na pengine siku sio nyingi Afrika na Ulimwengu mzima tutazungumza lugha ya Kiswahili. Pamoja na hayo, nimeona ni vyema nikuletee orodha ya mastaa wachache ambao wamewahi kukitumia Kiswahili (nje ya Afrika Mashariki). 1. Michael Jackson Huyu nia mwanamuziki maarufu sana na huenda msomaji unamfahamu amewahi kufika hata nchini mwetu miaka ya 90. Gwiji huyu wa muziki wa…

Soma zaidi..
Posted in Makala

Athari ya lugha za kigeni kwa Kiswahili na jinsi zilivyochangia kupanua leksikoni

Na BITUGI MATUNDURA-Taifa Leo MOJAWAPO ya vipengee muhimu ambavyo mwalimu na mwanafunzi wa isimujamii anahitajika kujua ni historia ya Kiswahili. Katika kuangazia historia ya lugha hii muhimu ya Afrika Mashariki na Kati, mwalimu na mwanafunzi wake hawawezi kukwepa suala la jinsi Kiswahili kimeathiri na kuathiriwa na lugha nyingine. Katika makala haya, ninaangazia jinsi wageni kutoka nje ya bara Afrika walivyochangia katika kuathiri Kiswahili. Athari ambazo hujitokeza wazi kwenye mada kama hii angalau huwa ni ya kileksikoni au msamiati. Miongoni mwa wageni wa awali kabisa kuwasili katika pwani ya Afrika Mashariki walikuwa ni pamoja na Waajemi, Wafarsi, Wamisri,Wachina na Waarabu. Utafiti…

Soma zaidi..